View this site in English

gezondheid

extralicht/ gezondheid

vroege zonlicht therapieën

zongebruind, een teken van armoede

zongebruind, een teken van welstand

van alle tijden
Hoewel het woord 'gezondheid' niet is afgeleid van 'zon' is de relatie tussen de twee onbetwist. Een mens kan niet overleven zonder licht en warmte en de zon is daarvan de voornaamste leverancier. Al sedert onze vroegste geschiedenis eren we

de zon als bron van leven, vruchtbaarheid en genezing. Van de oude Egyptenaren wordt aangenomen dat ze speciale ruimtes bouwden waar gefilterd zonlicht in doordrong ter behandeling van specifieke kwalen en zo'n 2500 jaar geleden benoemde Hippocrates van Kos in zijn medisch onderricht de zon expliciet als heilzame bron van geneeskracht voor diverse aandoeningen. Tegenwoordig kennen we een rijk aanbod aan licht-, infrarood- en ultraviolet-therapieën maar zo is het niet altijd geweest.....

een teken van armoede
Rond de Middellandse Zee worden bij archeologische opgravingen regelmatig Romeinse solaria of, zoals de Grieken ze noemden, helioses aangetroffen op woningen van de beter gesitueerden. Ook de vaak aanwezige galerijen waren zo gelegen dat er altijd een

plek in de zon te vinden was. Een teken dat heilzaam gebruik van zonlicht een prominente plaats innam in het leven van de toenmalige bewoners. Vanaf de Middeleeuwen veranderde in West Europa dit beeld echter drastisch. Meer en meer werd een zongebrande en getaande huid geassocieerd met hard werken in de buitenlucht en werd een

blanke, gave huid het kenmerk van iemand uit de bovenlaag van de bevolking, iemand die genoeg middelen bezat om niet te hoeven werken. Zonodig werden kunstgrepen toegepast om dit teken van welstand kunstmatig te bemachtigen. Zo was het in de 17e en 18e

eeuw niet ongewoon dat vrouwen zowel als mannen hun gezicht wit poederden met een mengsel van koolzuurzout en loodoxide wat tragischerwijs meermaals tot loodvergiftiging leidde. In de 19e eeuw werd het loodoxide in de gelaatspoeders weliswaar vervangen door het minder gevaarlijke zinkoxide maar tevens bereikte de manie om zonlicht te schuwen in deze eeuw een hoogtepunt. Daglicht werd buitengesloten of sterk getemperd, vrouwen meden de buitenlucht en zelfs het drinken van azijn werd niet geschuwd als middel om een

gedistingeerde bleekheid op te wekken. Het aanbrengen van blauwe lijnen op hals en décolleté om daarmee de schijn te wekken van een dunne huid waardoorheen de aderen zichtbaar waren, was in deze periode in gegoede kringen niet ongewoon.

een teken van welstand
Aan het einde van de 19e eeuw brak een periode aan waarin de inzichten op medisch gebied door talloze ontdekkingen en uitvindingen snel veranderden. Nieuwe inzichten op het gebied van hygiëne en de zelfhelende werking van de natuur resulteerden in een toenemende populariteit van natuurgeneeswijzen en de komst van elektriciteit bood mogelijkheden om de natuur zonodig een

handje te helpen. Bekend zijn de verhandelingen en kuuroorden van Friedrich Eduard Bilz waarin combinaties van zon-, lucht- en waterbehandelingen de remedie moesten vormen tegen een grote verscheidenheid aan kwalen. Maar ook in de medische wetenschap werd gerichte blootstelling aan natuurlijke zonnestraling (heliotherapie) algemeen beschouwd als de meest effectieve geneeswijze voor ziektes als beender- en longtuberculose en rachitis. De behandeling vond plaats in kuuroorden aan het strand of sanatoria in de

bergen en langzaam aan verloor de gebronsde gelaatskleur haar imago van armoede en ontbering. Toen tenslotte ook de toonaangevende modeontwerpster Gabrielle 'Coco' Chanel in 1926

gebruind van vakantie terugkeerde, was de kentering compleet en gaven mannen en vrouwen uit alle lagen van de bevolking zich in toenemende mate over aan zonnebaden. In de jaren voor de Tweede Wereldoorlog bereikte de aandacht voor natuurlijke zonnestraling een voorlopig hoogtepunt in de vorm van zonnebaden, openluchtscholen en UV

een trend naar veel en langdurig zonnen, aangevuld met intensieve UV-bestraling in de wintermaanden. Nadat echter duidelijk werd dat overdadige blootstelling aan met name UV-straling ook negatieve kanten heeft in de vorm van een toenemende kans op huidkanker, vervlakte deze hype weer wat.

doorlatend glas. In de tweede helft van de vorige eeuw ontstond er

zonvervangers

zonvervangers
Met de komst van gloeilampen en andere elektrische lichtbronnen ontstonden aan het begin van de 20e eeuw gaandeweg mogelijkheden voor behandelwijzen die, zo geen vervanging, dan

toch in ieder geval een welkome aanvulling vormden op zonnebad of zonnekuur. De eerste toepassingen waren gebaseerd op gloeilampen en gasontladingslampen met een hoge lichtopbrengst die soms werden geoptimaliseerd om een extra hoeveelheid infrarode- of ultraviolette straling af te geven. Verdere ontwikkeling

leidde tot een keur aan min of meer specifieke zonvervangers. De positieve uitwerking op lichaam en geest die aan deze zonvervangers wordt toegeschreven, is veelomvattend en ook de mate van (wetenschappelijke) onderbouwing van de diverse claims verschilt sterk. Slechts weinigen echter zullen de positieve invloed van een zekere hoeveelheid, al dan niet kunstmatig, zonlicht bestrijden en voor de behandeling van specifieke kwalen kunnen licht-, infrarood- en ultraviolet-therapieën goede diensten bewijzen.

genezende straling

genezende straling
Onderstaand overzicht van erkend- of vermeend werkzame straling voor specifieke medicaties is indicatief en incompleet. Raadpleeg bij voorkeur een arts maar minstens de gebruiksaanwijzing van uw lichtbron, warmtelamp of hoogtezon voordat u deze gaat gebruiken voor therapeutische doeleinden.